News

Check out market updates

Nghề làm nhang ở ” Xóm Nhang” thị xã Dĩ An

Nghề làm nhang đã có mặt và hoạt động thầm lặng hơn 100 năm ở ” Xóm Nhang ” thị xã Dĩ An , đất Bình Dương trong lòng một khu vực nỗi tiếng về phát triển công nghiệp.

Làng nhang Dĩ An (thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương) là một trong những làng nghề đã có hơn 100 năm tuổi nay vẫn lặng lẽ tồn tại và phát triển trong lòng một thị xã công nghiệp hóa sôi động.Tỉnh Bình Dương vốn là nơi có có tốc độ đô thị hóa nhanh ở phía Nam.

thị xã Dĩ An

nghề thủ công gia truyền của Dĩ An

 Trước khi trở thành một thị xã công nghiệp phát triển mạnh, Dĩ An là vùng đất có bề dày lịch sử, giàu văn hóa và có nhiều làng nghề thủ công truyền thống. Nghề chẻ tăm nhang và se nhang là một trong những nghề nổi tiếng một thời nay vẫn đóng góp giá trị kinh tế cho những hộ gia đình ở đây dù không còn hưng thịnh như xưa.

Quan sát người thợ chẻ nhang mới thấy khâm phục sự điêu luyện của người làm nghề. Mỗi động tác của người chẻ đều thoăn thoắt, dứt khoát và nhìn qua thanh tre là biết phải chẻ làm ba, làm tư để phù hợp với li, tấc của loại tăm hay chân nhang. Hiện làng nghề nhang Dĩ An có hơn 50 hộ gia đình làm nghề chẻ tăm nhang. Trung bình mỗi tháng, một lao động cũng có thu nhập từ 4 đến 5 triệu đồng từ nghề này.

Làm nhang có rất nhiều công đoạn, như chuẩn bị bột dính, bột keo, mạt cưa, bột thơm…và thân nhang, làm bằng tre, nứa chẻ nhỏ. Với những người làm nhang lâu năm, tất cả các nguyên liệu này đều phải là nguyên liệu tự nhiên. Đặc biệt như thân nhang, phải dùng tre nứa già lấy ở vùng rừng núi Nam Cát Tiên trên thượng nguồn sông Đồng Nai. Đấy là loại nhang thường, còn nếu là nhang trầm, một loại nhang rất quý và hiếm hiện nay thì phải được trộn thêm bột trầm hương. Trước, tất cả các công đoạn này đều dùng tay và người thợ chính phải có nhiệm vụ trộn những loại bột này thành một hỗn hợp vừa đủ để nhúng thân nhang vào chúng sẽ bám lên. Đây cũng chính là công đoạn quyết định sự thành bại của que nhang bởi bột không đều, nhang sẽ cháy không đều và cũng không kết dính. Thế nhưng, quan trọng nhất chính là công đoạn cuối cùng: phơi nhang. Với những loại nhang làm từ nguyên liệu thiên nhiên như vậy thì bắt buộc phải được phơi dưới ánh nắng mặt trời để đảm bảo nguyên liệu từ từ hòa quyện vào nhau. Có lẽ, chính vì vậy mà khi đất đai ở vùng ngoại ô này bị đô thị hóa, nghề làm nhang đã teo tóp đi nhiều do không có không gian để phơi. Những giàn tre, khu đất trống là rất cần thiết thì ngày nay, ở đất Dĩ An đã không còn nữa.

thị xã Dĩ An với nghề thủ công làm nhang

Xóm nhang thị xã Dĩ An

 Là một trong những người lâu năm trong nghề, bà Nguyễn Thị Lan, chủ cơ sở nhang Phương Lan ở Tân Bình (Dĩ An) cho biết: Gia đình tôi làm nghề se nhang đã 3 đời rồi nhưng hiện nay, mấy người con của tôi đang tính bỏ nghề, chuyển qua làm nghề khác vì nhang hóa chất trên thị trường tràn lan, giá rẻ nên những người làm nhang từ nguyên liệu thiên nhiên thuần túy không thể cạnh tranh được. Những loại nhang công nghiệp trên thị trường, dù đã được nhiều người cảnh báo vì mùi thơm của hóa chất độc hại nhưng đa phần người tiêu dùng lại không phân biệt được. Vì thế nhiều người làm nhang ở Dĩ An đã bỏ nghề chứ nhất quyết không chịu se những loại nhang độc hại để kiếm lời. Đây cũng chính là nguyên nhân cơ bản khiến làng nhang từng thu hút hàng trăm lao động đến nay chỉ còn đếm trên đầu ngón tay những người tham gia. Nhiều người đã phải mang nhang ra tận vùng Thuận Giao, Tân Uyên…để phơi hoặc thuê đất ở những địa phương xa khu vực trung tâm thị xã để có không gian se nhang cũng như phơi nhang. Một số gia đình làm nhang ở Dĩ An còn chuyển cơ sở về những địa phương ngoại thành khác khiến nghề làm nhang nơi đây gần ngày một tiêu điều, dần dần đi đến hồi lụi tàn.

 Giá của nhang hóa chất rẻ hơn rất nhiều so với nhang làm bằng nguyên liệu tự nhiên. Theo bà Lan, những loại nhang được bán nhiều trên thị trường hiện nay có giá chỉ từ 20 đến 25 ngàn đồng/bó/100 cây mà thôi. Tuy nhiên, với nhang làm bằng nguyên liệu tự nhiên, do nguyên vật liệu hiếm, vận chuyển khó khăn nên chi phí cao, giá chắc chắn phải lên đến 50 cho tới 60 ngàn đồng/bó/100 cây. Vì vậy, hầu hết nhang ở Dĩ An chỉ còn bán được cho những mối hàng quen biết, chấp nhận mua hàng với giá cao để giữ uy tín mà thôi.
 
Nhìn những người làm nhang gần như cuối cùng ở Dĩ An lặng lẽ mang từng bó nhang màu đỏ ra ngoài đường lớn, giữa dòng người và xe container ào ào chạy vào những cánh cửa ở khu công nghiệp và chúng tôi bất giác thở dài. Có lẽ, chẳng bao lâu nữa thôi, ngay cả những người tâm huyết, yêu nghề nhất ở làng nhang nơi đây cũng phải dừng công việc mưu sinh của mình bởi những đổi thay quá nhanh của mảnh đất này. Nơi đây, giờ đã là “thế giới” của công nhân, của những nhà trọ, chung cư và buôn bán chứ những người làm nghề nhang thủ công dường như đã tỏ ra quá lạc lõng mặc dù bản thân họ, với đôi bàn tay và kinh nghiệm của mình mới chính là những người làm đẹp cho mảnh đất này, theo một nghĩa nào đấy.
 Có lẽ, như lời tâm sự của bà Lan, chỉ dăm năm nữa thôi, hàng ngàn người dân ở vùng đất Dĩ An này sẽ không còn được sử dụng chính những cây nhang, niềm tự hào một thời của quê hương họ bởi hiện nay, nhang hóa chất đang được bày bán tràn lan, chiếm hầu hết thị phần của những que nhang thuần khiết tự nhiên nơi đây. Có lẽ, đó chính là nỗi niềm trăn trở của không ít người làm nhang lâu năm bởi với họ, hương thơm của nhang chính là hương thơm của đất, của xứ sở này.
Có thể bạn cần biết thêm:
Bản đồ cho ” Xóm Nhang” trong thị xã Dĩ An:

 

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *